مراحل رسیدن به سطح پیشرفته

در زندگی روزمره حرفه ای خود به دوستان و زبان آموزان زیادی برخورد میکنم که در نوعی سردرگمی در ارتباط با فراگیری زبان انگلیسی بسر میبرند. مثلا عده ای میخواهند بدون فراگیری گرامر، زبان انگلیسی را بیاموزند. عده ای دیگر علاقمند به یادگیری زبان انگلیسی از طریق مکالمه speaking صرف هستند بی آنکه حتی اطلاعات ابتدایی در حد سرچ ساده اینترنتی در مورد انچه که باید برای مکالمات روزمره بزبان انگلیسی بدانند داشته باشند. بعضی برای فراگیری زبان انگلیسی بطور مفرط غرق خواند گرامر میشوند و گهگاه با افرادی برخورد میکنم که واقعا مثل یک فرهنگ لغت dictionary هستند و ایشان زمان بسیار طولانی را بعضا حتی چند سال صرف خواندن و مطالعه کتب و مراجع انگلیسی در رابطه با لغت vocabulary کرده اند، بی انکه تغییر محسوسی را، نسبت به زمان و هزینه ای که صرف شده، در فرآیند فراگیری زبان انگلیسی شاهد باشند.

قبل از انکه سراغ بحث و ارایه خلاصه ای از مراحل تکوین و تکامل تدریجی یادگیری زبان انگلیسی برویم، به شما خواننده محترم توصیه میکنم که بعنوان مکمل این بحث، مرور و مطالعه اجمالی هم بر یادداشت اینجانب با عنوان کدامیک از دوره های زبان را شرکت کنم؟  داشته باشید.

بطور کلی فرایند یادگیری زبان انگلیسی، بسته به انتظارات و اهدافی که از فراگیری ان دارید، شامل چند مرحله کلی و عمومی میباشد که یک به یک و خلاصه راجع به آنها مطالبی را اریه خواهم کرد. اما به خاطر داشته باشید که تکامل در هر مرحله و ورود به فاز بعدی به معنی اتمام دوره قبلی نخواهد بود. یعنی اگر از مرحله گرامر grammar به مرحله فراگیری لغات vocabulary وارد شدید، به این معنی نیست که دیگر نکات گرامری برای یادگیری وجود ندارند یا اینکه حالا صرفا باید زمان خود را صرف خواندن و حفظ کردن لغات انگلیسی کنید و تمرین و تکامل در سایر مهارتها متوقف میشوند. با خروج از یک فاز و ورود به فاز و مرحله دیگر تنها فصلی از کتاب یادگیری شما ورق میخورد، اما داستان و کاراکترهای آن همچنان تا آخر داستان باقی بوده و به ایفای نقش میپردازند. در هر مرحله از مراحل یادگیری زبان تمرکز شما بر روی یک محور بیشتر شده اما بطور مستقیم یا غیر مستقیم با سایر مهارتهایی که میبایست بیاموزید دست به گریبان هستید. بنابراین مساله اصلی اینجا دقت و تمرکز شماست که برای طبقه بندی این مراحل در نظر گرفته شده اند. ضمنا این واقعیت را بپذیرید که فراگیری زبان انگلیسی بمانند هر علم دیگری تقریبا پایان ناپذیر است. تنها بررسی و تمرکز شماست که از جریانی متوجه شناخت جریانی دیگر میشود. مثلا دانش جامعه شناسی میتواند با علوم سیاسی، فلسفه، علم اقتصاد، هنر، کشاورزی، ریاضیات، هواشناسی، معماری و ... ارتباط تنگاتنگ داشته باشد. و از هر زاویه ای که به آن بنگریم، بررسی تحلیلی، شناختی و فراشناختی آن احتمالا نیاز به زمان بسیار بیشتری از عمر متوسط یک انسان معمولی دارد. اگر از من یا هر کارشناس دیگری بپرسید که «کاملترین کتاب گرامر انگلیسی در جهان کدام است؟» به شما خواهم گفت که «همچنان کارشناسان زیادی درحال تالیفآن هستند» و در مورد لغات انگلیسی vocabulary نیز داستان به همین منوال است. جالب است که بدانید افرادی با عنوان lexicographer هستند که حرفه شان خلق، ویراش، اصلاح معنی و کاربرد واژگان در لغتنامه dictionary ها است.

 

1. گرامر grammar انگلیسی

بنظر من، گرامر زبان انگلیسی اولین چالش جدی است که در فرایند یادگیری زبان با آن مواجه میشوید. تصور کنید مثلا کسی را که میخواهد تعمیرکار خودرو شود. قبل از اینکه با ساختار و انواع موتورهای خودرو روبرو گردد، میبایست از ابزار های که قرار است دایما از آنها استفاده کند اطلاعات کاربردی و کافی داشته باشد. گرامر انگلیسی grammar همانند سنگ بنا یا فونداسیون یک ساختمان است. بدون داشتن دانش کافی از گرامر انگلیسی، توانایی شما از ارایه و درک مطلب انگلیسی از سطحی حفظ شده و ابتدایی فراتر نخواهد رفت، توانایی خلق و ارایه جمله های جدید و خودساخته را نخواهید داشت و حتی افعال بکار گرفته شده در جملات یا اصطلاحات حفظ کرده تان را -- با درنظر گرفتن منطق و کاربرد صحیح زمان افعال -- نمیتوانید بطور درست بکار ببرید. اگر درک منطقی و عاقلانه ای از گرامر زبان انگلیسی  grammar نداشته باشید، با بالاتر رفتن و انباشت اطلاعات نهایتا در یک نقطه متوقف و احتمالا از روند نامطلوب پیشرفت خود دلسرد میشوید. درست مانند ساختمان مرتفعی که بر روی پی و فونداسیون ضعیف و نامناسب بنا شده و این بنا ناغافل فرو خواهد ریخت.

برای گفتن حتی یک جمله ساده، باید از ترتیب و ساختار جمله اطلاعات کافی داشته باشید. اجزای کلام  parts of speech و جمله را بخوبی بشناسید. برای مطالعه و درک بیشتر ساختار جملات انگلیسی اینجا را کلیک کنید. در هر جمله ای که به زبان میاورید باید علاوه بر درک معنی فعل و فاعل و قید و ... به محل قرارگیری آنها در جمله نیز تسلط و اشراف داشته باشید.

یکی از مهمترین اجزای کلام parts of speech در ادبیات «فعل» است. فعل مصدری است که صرف شده؛ یعنی زمان و فاعل گرفته. در اغلب جمله های انگلیسی فعل بصورت معلوم، مجهول، استمراری یا غیر استمراری وجود دارد. چطور بدون شناخت فعل و یا سایر اجزای کلام، مثلا یکی از انواع ضمایر، صفات یا قیود، میتوایند حتی یک جمله انگلیسی خلق (و نه تکرار!) کنید. قطعا همزمان با یادگیری گرامر انگلیسی با برخی لغات و واژگان lexis انگلیسی هم آشنا میشوید.  این واژگان vocabulary احتمالا اسمهایی هستند که در زندگی روزمره زیاداز آنها استفاده میشود، مثل ماشین، در، دیوار، توپ، دانشگاه، چتر و غیره. قطعا با معانی افعال بیقاعده نیز درگیر خواهید شد. به جرات میتوان گفت که افعال بیقاعده انگلیسی از مهمترین و پرکاربردترین کلمات در جمله هستند. زبان آموزان زیادی را دیده ام که از حفظ و یادگیری افعال بیقاعده انگلیسی گریزان و فراری هستند، اما این معضل همچنان با آنها دست به گریبان است. بسیاری از اصطلاحات انگلیسی شامل افعال بیقاعده هستند. اگر درک درستی از معنا، کاربرد و انواع فعل نداشته باشید، خود را از استفاده بسیاری جملات و اصطلاحات روزمره انگلیسی محروم کرده اید. سایر اجزای کلام نیز باندازه فعل کاربردی و مهم هستند. برای درک مطلب و ساختن جملات انگلیسی میبایست  لااقل بعضی از مباحث کاربردی گرامر انگلیسی را بخوبی یادگرفته، تمرین کرده و بکار بگیرید. اگر واقع بین باشید، درخواهید یافت که راه فراری از درک اصول ابتدایی و مقدماتی گرامر grammar انگلیسی وجود ندارد.

 

2. لغات vocabulary در انگلیسی

مراحل و طبقه بندی های کلاسیک زیادی برای دسته بندی انواع لغت vocabulary وجود دارند.  در اینجا سعی میکنم شما را بیشتر با مراحل تکامل تدریجی که عملا با آن مواجه خواهید شد آشنا تر کنم.

همزمان با آشنایی با اصول گرامر و سطوح ابتدایی یادگیری زبان با برخی  کلمات کاربردی  ساده آشنا خواهید شد. مثلا در مبحث افعال با برخی افعال بی قاعده و با قاعده پرکاربرد مثل: go, went, gone، بعضی صفات ساده مثل beautiful، و برخی اسامی مثل book, school, university و ... . بتدریج به جملات یا شبه جملاتی با ساختارها و کاربرد مشابه expressions بر خورده و آنها را به خاطر میسپارید، اصطلاحات idioms و کلمات روزمره کاربردی افراد نیتیو slangs هم احتمالا و عموما در تمرینات شنیداری Listening سر راهتان قرار خواهند گرفت.

بتدریج از سطح مقدماتی به سطح متوسط و آهسته آهسته وارد سطح پیشرفته میشوید. در این مرحله یادگیری و تمرکز بر تمرینات گرامر grammar بتدریج کم شده یا به صفر رسیده است. تمرکز شما بیشتر بر روی انواع لغات است و حفظ کردن آنها زمان زیادی از شما میگیرد. هنوز به مرحله کاربرد انی و سهل الوصول بسیاری از لغاتی که آموخته اید نرسیده اید. شما آنها را بدون فکر کردن استفاده نمیکنید اما هرازگاهی با آنها در متون، محاورات، شبکه های اجتماعی و مکالمات یا مکاتبات روزمره تان برخورد میکنید. به اهمیت افعال، اسامی و کلا عبارات دو یا چند کلمه ای phrasals روز بروز بیشتر پی میبرید و آنها را خواهید آموخت. حالا تمرینات و محیط که در آن قرار دارید ردر روند و سرعت یادگیری و تمرینات شما نقش اساسی بازی میکنند. به این مرحله معرض یا قرارگیری exposure میگویند. مثلا ایرانیانی که در کشورهای انگلیسی زبان زندگی میکنند، نسبت به سایرین، ساعات بیشتری را خواسته یا ناخواسته در معرض زبان انگلیسی قرار دارند. البته شما میتوانید ساعات قرارگیری خود را با تغییر و تیدیل محیط کنترل کنید. مثلا تصور کنید که هرروز مدتی را کتاب انگلیسی بخوانید، موزیک انگلیسی گوش کنید، با همکلاسی ها، دوستان یا همسر و فرزندان خود به انگلیسی صحبت کنید. اخبار را به انگلیسی گوش بدهید و ... . کنترل و افزایش ساعات قرارگیری exposure time نقش بسزایی در فراگیری و کاربرد زبان دارند. افرادی که در محیطهای اکادمیک، درگیر مطالعه Reading یا تالیف Writing مقالات هستند کم کم نیاز به فراگیری سطح بالاتری از لغات vocabulary پیدا میکنند. آنها بیشتر با کلمات رسمی formal برخورد میکنند که در نوشتار انگلیسی Writing کاربرد بیشتری دارد. هرچه نوشتار حالت رسمی تر و تخصصی تر پیدا کند، کاربرد کلمات ادبی Literal and figurative و همینطور کلمات تخصصی terminology در مشاغل مختلف بیشتر و بیشتر میشود.

مرحله یادگیری و تکمیل لغات و اصطلاحات با توجه به سطح تحصیلات، هدفگذاریها، آرمانهای آکادمیک و یا مهاجرتی شما ممکن است حتی چند سالی بطول بیانجامد. در دوره های زبان فشرده ای که من برگزار میکنم، همواره سعی بر این بوده که  زبان آموزان با صرف حداقل زمان به حداکثر کلمات کاربردی دست پیدا کنند و اصطلاحا ذهن فراگیری و پروسس زبانشان بمباران اطلاعاتی شود. با رسیدن به نقطه مطلوب و اپتیموم تمرکز از اطلاع رسانی بر روی تمرین، ممارست ، کاربرد تدریجی و کاربرد آنی و فی البداهه قرار میگیرد. از این نقطه اپتیمم یا کاربردری ضروری ببعد، زبان آموزان بدون نیاز به کلاس زبان هم میتوانند بتدریج در یادگیری لغات پیشرفت کنند، اما رسیدن به این مرحله نیاز به تمرین و مراقبتهای خاصی دارد که تحت نظارت و مراقبت اساتید با تجربه و متخصص سریعتر، کاربردی تر و صحیح تر میتوانید به این مرحله برسید.

 

3. شنیدار Listening انگلیسی

هرچه که در یادگیری و کاربرد لغات، پیشرفته تر و به نقطه ضروری و اپتیمم VL Optimum Point نزدیک تر میگردید، به اهمیت و نقاط ضعفتان در شنیدار Listening انگلیسی بیشتر پی میبرید. حالا از دید خودتان دنیایی از اطلاعات grammar و vocabulary دارید و زمان زیادی را صرف یادگیری و بخاطر سپاری آنها کرده اید، اما بیشترین ضعف خود را در تمرینات Listening و درک مطلبهای شنیداری زبان میابید. برای مطالعه بیشتر و عمیق تر رجوع کنید به انواع تمرینات شنیداری Listening انگلیسی. هرچه بیشتر در معرض شنیدارهای انگلیسی Listening Exposure باشید بر ناآگاهی های شما و پی بردن به نقاط ضعفتان افزوده خواهد شد.

 

4. تمرکز بر pronunciation یا تلفظ کلمات انگلیسی

فاز تلفظ pronunciation تقریبا با تمرینات Listenig ارتباط تنگاتنگی دارد. شما به کلمات و عبارات زیادی برخورد خواهید کرد که تلفظ pronunciation آنها از زبان افراد نیتیو native speakers با آنچه که قبلا متصور بودید متفاوت است. حالا به جایی میرسید که ضرب آهنگ مکالماتتان intonation خود را باید نمایان تر کنند. به صعود ها و فرودها در مکالمات دقت بیشتری میکنید و تنها تمرین و تجربه هدفمند زیر نظر اساتید با تجربه است که میتواند در کوتاه مدت یاریگر شما باشد. کار کردن بر روی تلفظ pronunciation و آهنگ کلام intonation زمانبر و روندی بسیار تدریجی میباشد، اما استفاده از تجارب اساتید خوب در این خصوص بسیار راهگشاست.

 

5. تجربه عملی و عبور thematic transition from theory to practice از فاز کلاسیک و تحفظی به فاز کاربردی

همانطور که قبلا هم خدمتتان عرض کردم، عبور از هر یک از مراحل فوق تدریجی بوده و ورود به هر فاز یا مرحله، به معنای تکمیل تقریبی مرحله stage گذشته و تمرکز بیشتر بر مرحله و فاز جدید است. در هر قدم، مثلا فاز یادگیری و تمرکز بر لغات، شما ابتدا به ساکن با اطلاعات جدیدی مواجه میشوید که نیاز به حفظ آنها دارید. پس اولین گام، همانا حفظ کردن است.

عبور از مرحله حفظ کردن به فاز کاربرد و استفاده ساده نیست. فرض کنید تعدادی کلمه یا اصطلاح را اخیرا بخوبی بخاط سپرده اید، معمولا اکثر آنها را در مواقع صحیح استفاده بخاطر نخواهید آورد، حداقل در بهترین شرایط چند ثانیه نیاز به فکر کردن و یادآوری آنها دارید. بعضا حتی ممکن است خاطرتان هم نیایند اما اگر احیانا مخاطبتان از آنها استفاده کند، در جایی ببینید یا به گوشتان بخورد معنی و یا کاربرد آن را به خاطر خواهید آورد. اینجا نقش واقعی کلاس برجسته میشود. شما باید تحت تمرینات هدفمند، کاربردی، با تمرکز بر نقاط ضعفتان قرار بگیرید تا بسرعت از مرحله حفظ کلاسیک به فاز استفاده کاربردی صحیح عبارات و جملات انگلیسی برسید. تازه بعد از به خاطر سپاری، با تکرار و تمرین فراوان، با کاربرد صحیح و استفاده بیدرنگ و بموقع آن اصطلاح مانوس میشوید.

تقریبا همزمان با تقویت تلفظ pronunciation و شنیدار Listening انگلیسی، در درک مطلب هم پیشرفت چشمگیری را تجربه خواهید کرد و بحث لغات vocabulary همزمان به استقرار و تکمیل ذهنی رسیده اند. حالا مدتهاست که در درک و کاربرد قواعد grammar انگلیسی استاد شده اید.

 

موفق و پیروز باشید

مرتضی طاهری

 

 

 





طراحی سایت با توسط ZABET